Επίσκεψη Αγλαΐας Κυρίτση στο κέντρο ταυτοποίησης μεταναστών και προσφύγων στη Σάμο 21 Απριλίου 2015

Το κέντρο ταυτοποίησης μεταναστών και προσφύγων στη Σάμο επισκέφτηκε την Κυριακή, 19 Απριλίου 2015, η βουλευτής Επικρατείας του ΣΥΡΙΖΑ, Αγλαΐα Κυρίτση, συνοδευμένη από την Αγνή Καλογερή, πρώην βουλευτή Σάμου του ΣΥΡΙΖΑ και ειδική σύμβουλο του Γ.Γ. νησιωτικής πολιτικής, την Ευγενία Σταθακοπούλου, συντονίστρια της νομαρχιακής του ΣΥΡΙΖΑ Σάμου και τον περιφερειακό σύμβουλο Βορείου Αιγαίου, Αλέξανδρο Σταθακιό.
περισσότερα εδώ: 
ΒΟΡΕΙΟ ΑΙΓΑΙΟ - Γόνιμη Γραμμή 

Συνέντευξη στο "Ράδιο Σάμος" και στη Μ. Ικαρίου

Στην "Σαμιακή Τηλεόραση" για Ακτοπολοϊκό και άλλες φουρτούνες

Ειδήσεις 13/3/2015

Αντρέ Γκoρζ: "O καπιταλισμός .... επιβιώνει με τεχνάσματα"

Αντρέ Γκορζ (βιογραφικά στοιχεία): Η εργασία στη φάση της εξόδου από τον καπιταλισμό, ή η έξοδος από τον καπιταλισμό έχει ήδη ξεκινήσει

"Ποτέ ως σήμερα το ζήτημα της εξόδου από τον καπιταλισμό δεν ήταν ποτέ πιο επίκαιρο. Τίθεται με τους όρους και τον επείγοντα χαρακτήρα μιας ριζικής καινοτομίας. Από την ίδια του την ανάπτυξη, ο καπιταλισμός άγγιξε ένα όριο τόσο εσωτερικό όσο και εξωτερικό το οποίο είναι ανίκανος να ξεπεράσει και το οποίο τον κάνει ένα σύστημα που επιβιώνει με τεχνάσματα απέναντι στην κρίση των θεμελιωδών του στοιχείων: της εργασίας, της αξίας, του κεφαλαίου.

Η κρίση του συστήματος εκδηλώνεται τόσο σε μακρο-οικονομικό όσο και σε μικρο-οικονομικό επίπεδο. Βασίζεται κυρίως σε μια τεχνοεπιστημονική αναστάτωση που επιφέρει μια ρήξη στην ανάπτυξη του καπιταλισμού και καταστρέφει με τον αντίκτυπό της τα θεμέλια της δύναμης και της ικανότητάς του να αναπαράγεται. Θα προσπαθήσω να αναλύσω αυτή την κρίση πρώτα από μακρο-οικονομική σκοπιά και κατόπιν μέσα από τα αποτελέσματά της για τη λειτουργία και τη διαχείριση των επιχειρήσεων.

ΦΡΑΝΚΦΟΥΡΤΗ ΣΗΜΕΡΑ 

Η εισαγωγή της πληροφορικής και η αυτοματοποίηση της παραγωγής επέτρεψαν την παραγωγή αυξανόμενων ποσοτήτων εμπορευμάτων με μειούμενες ποσότητες εργασίας. Το κόστος εργασίας ανά μονάδα προϊόντος περιορίζεται διαρκώς και η τιμή των προϊόντων τείνει προς τα κάτω. Κι όμως, όσο η ποσότητα εργασίας για μια δεδομένη παραγωγή μειώνεται τόσο η αξία που παράγεται ανά εργαζόμενο –η παραγωγικότητά του- πρέπει να αυξάνεται ούτως ώστε ο όγκος του εισπράξιμου κέρδους να μη μειώνεται. 

Έχουμε συνεπώς αυτό το φαινομενικό παράδοξο: όσο περισσότερο αυξάνεται η παραγωγικότητα, τόσο περισσότερο πρέπει να αυξάνεται επιπλέον για να αποφευχθεί η μείωση του όγκου του κέρδους.

Η κούρσα της παραγωγικότητας τείνει έτσι να επιταχύνει τους ρυθμούς της, οι πραγματικοί εργαζόμενοι να μειώνονται, η πίεση στο προσωπικό να γίνεται πιο έντονη, το επίπεδο και ο όγκος των μισθών να περιορίζονται. Το σύστημα εξελίσσεται προς ένα εσωτερικό όριο όπου η παραγωγή και η επένδυση στην παραγωγή παύουν να είναι αρκετά αποδοτικές.

Οι αριθμοί πιστοποιούν πως έχουμε φτάσει σ’ αυτό το όριο. Η παραγωγική συσσώρευση του παραγωγικού κεφαλαίου δε σταματά να υποχωρεί. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, οι 500 επιχειρήσεις του δείκτη Standard and Poor’s διαθέτουν 631 δισεκατομμύρια ρευστών αποθεμάτων· το ήμισυ των κερδών των αμερικανικών επιχειρήσεων προέρχεται από ενέργειες στις κεφαλαιαγορές.

Στη Γαλλία, η παραγωγική επένδυση των επιχειρήσεων του δείκτη CAC 40[1] δεν αυξάνεται ακόμα κι όταν τα κέρδη τους εκτινάσσονται. Ένα αυξανόμενο μέρος των συσσωρευμένων κεφαλαίων -που η παραγωγή δε μπορεί να αξιοποιήσει στο σύνολό τους – διατηρεί τη μορφή του χρηματιστικού κεφαλαίου. Εγκαθιδρύεται έτσι μια χρηματοοικονομική βιομηχανία που τελειοποιεί συνεχώς την τέχνη της δημιουργίας χρήματος μέσα από την αποκλειστική αγοραπωλησία διαφόρων μορφών χρήματος.

Το ίδιο το χρήμα είναι το μοναδικό εμπόρευμα που η χρηματοοικονομική βιομηχανία παράγει με ολοένα και περισσότερο παρακινδυνευμένες και ολοένα και λιγότερο ελεγχόμενες ενέργειες στις χρηματιστικές αγορές. Ο όγκος του κεφαλαίου που απορροφά και διαχειρίζεται η χρηματοοικονομική βιομηχανία υπερβαίνει κατά πολύ τον όγκο του κεφαλαίου που αξιοποιεί η πραγματική οικονομία (το σύνολο των χρηματοοικονομικών ενεργητικών φτάνει τα 160.000 δισεκατομμύρια, δηλαδή τρεις ή τέσσερις φορές το παγκόσμιο ΑΕΠ).

Η «αξία» αυτού του κεφαλαίου είναι καθαρά εικονική: βασίζεται κατά μεγάλο μέρος στο δανεισμό και στην «καλή θέληση», δηλαδή στις προσδοκίες: το χρηματιστήριο κεφαλαιοποιεί τη μελλοντική μεγέθυνση, τα μελλοντικά κέρδη των επιχειρήσεων, τη μελλοντική άνοδο των τιμών των ακινήτων, τα κέρδη που μπορούν να προκύψουν από αναδιαρθρώσεις, συγχωνεύσεις, συγκεντρώσεις κ.λπ.

Οι τιμές του χρηματιστηρίου διογκώνονται από τα κεφάλαια και τις μελλοντικές τους υπερ-αξίες και τα νοικοκυριά παρακινούνται από τις τράπεζες να αγοράσουν (μεταξύ άλλων) μετοχές και μερίσματα επενδυτικών εταιρειών ακινήτων, να επιταχύνουν έτσι την άνοδο των τιμών, να δανειστούν από την τράπεζά τους όλο και μεγαλύτερα ποσά ώστε να αυξήσουν το εικονικό χρηματιστηριακό τους κεφάλαιο.

Η κεφαλαιοποίηση των προσδοκιών κέρδους και μεγέθυνσης συντηρεί το μεγεθυνόμενο δανεισμό, εκτρέφει μια οικονομία της οποίας η ρευστότητα οφείλεται στην τραπεζική ανακύκλωση εικονικών υπερ-αξιών και επιτρέπει στις Ηνωμένες Πολιτείες μια «οικονομική ανάπτυξη» που, καθώς βασίζεται στον εσωτερικό και εξωτερικό δανεισμό, απέχει πολύ από το να είναι ο κύριος κινητήριος μοχλός της παγκόσμιας ανάπτυξης (περιλαμβανόμενης και της κινεζικής ανάπτυξης).

Η πραγματική οικονομία γίνεται ένα παράρτημα των κερδοσκοπικών φουσκών που συντηρούνται από τη χρηματοοικονομική βιομηχανία. Μέχρι που, αναπόφευκτα, οι φούσκες θα σκάσουν, θα παρασύρουν τις τράπεζες σε αλυσιδωτές χρεοκοπίες απειλώντας το παγκόσμιο πιστωτικό σύστημα με κατάρρευση και την πραγματική οικονομία με μια σοβαρή και παρατεταμένη ύφεση (η ιαπωνική ύφεση κρατάει ήδη δεκαπέντε χρόνια).

Παρότι κατηγορούμε την κερδοσκοπία, τους φορολογικούς παραδείσους, την αδιαφάνεια και την έλλειψη ελέγχου της χρηματοοικονομικής βιομηχανίας (και συγκεκριμένα των hedge funds), η απειλή της ύφεσης, και μάλιστα η κατάρρευση που επικρέμαται πάνω από την παγκόσμια οικονομία, δεν οφείλεται στην έλλειψη ελέγχου· οφείλεται στην ανικανότητα του καπιταλισμού να αυτοαναπαραχθεί. Διαιωνίζεται και λειτουργεί μόνο πάνω σε εικονικές και ολοένα και πιο επισφαλείς βάσεις. Η υποτιθέμενη αναδιανομή των εικονικών υπερ-αξιών των φουσκών μέσω της φορολογίας απλά θα επέσπευδε αυτό που η χρηματοοικονομική βιομηχανία προσπαθεί να αποφύγει: την υποτίμηση του τεράστιου όγκου των χρηματοοικονομικών ενεργητικών και τη χρεοκοπία του τραπεζικού συστήματος.

Η «οικολογική αναδιάρθρωση» δε μπορεί παρά να επιβαρύνει την κρίση του συστήματος. Είναι αδύνατον να αποφύγουμε μια κλιματική καταστροφή χωρίς να εγκαταλείψουμε οριστικά τις οικονομικές μεθόδους και την οικονομική λογική που μας καθοδηγούν εδώ και 150 χρόνια. Αν παρατείνουμε την τωρινή τάση, το παγκόσμιο ΑΕΠ θα τριπλασιαστεί ή θα τετραπλασιαστεί μέχρι το 2050. Κι όμως, σύμφωνα με την έκθεση του Συμβουλίου για το Κλίμα του ΟΗΕ, οι εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα πρέπει να μειωθούν κατά 85% μέχρι τότε για να περιορίσουμε την κλιματική υπερθέρμανση κατά 2°C μάξιμουμ. Αν δεν το καταφέρουμε, οι συνέπειες θα είναι μη αναστρέψιμες και μη ελεγχόμενες.

Η αποανάπτυξη είναι συνεπώς μονόδρομος για την επιβίωσή μας. Αλλά προϋποθέτει μιαν άλλη οικονομία, έναν άλλο τρόπο ζωής, έναν άλλο πολιτισμό, άλλες κοινωνικές σχέσεις. Και όσο αυτές απουσιάζουν, η κατάρρευση δε θα μπορούσε να αποφευχθεί παρά χάρη σε περιορισμούς, σε παροχές αγαθών με δελτίο, σε αυταρχική κατανομή των πόρων -χαρακτηριστικά όλα τους μιας οικονομίας πολέμου. Η έξοδος από τον καπιταλισμό θα λάβει συνεπώς χώρα με τον ένα τρόπο ή με τον άλλο, πολιτισμένα ή βάρβαρα. Το ερώτημα αφορά μόνο στη μορφή που αυτή η έξοδος θα πάρει και στο ρυθμό με τον οποίο θα εξελιχθεί.

Η βάρβαρη μορφή μας είναι ήδη οικεία. Επικρατεί σε πολλές περιοχές της Αφρικής, που δυναστεύονται από τους πολέμαρχους, από τη λεηλασία των ερειπίων της νεωτερικότητας, από τις σφαγές και το τράφικινγκ, στο φόντο της πείνας. Τα τρία μέρη της ταινίας Μαντ Μαξ ήταν αφηγήσεις επιστημονικής φαντασίας. Η μορφή της εξόδου από τον καπιταλισμό, αντίθετα, δεν είναι κάτι που οραματιζόμαστε σπάνια. Η αναφορά στην κλιματική καταστροφή που μας απειλεί μας οδηγεί γενικά στο να οραματιστούμε μια «αλλαγή της νοοτροπίας», αλλά η φύση αυτής της αλλαγής, οι συνθήκες της δυνατότητάς της, τα εμπόδια που πρέπει να υπερβαθούν, μοιάζουν να προκαλούν τη φαντασία.

Το να οραματιστούμε μιαν άλλη οικονομία, άλλες κοινωνικές σχέσεις, άλλους τρόπους και μέσα παραγωγής θεωρείται «μη ρεαλιστικό», λες και η κοινωνία του εμπορεύματος, της μισθωτής εργασίας και του χρήματος είναι αξεπέραστη. Στην πραγματικότητα, πληθώρα συγκλινόντων δεικτών υποδεικνύουν πως το ξεπέρασμα ξεκίνησε ήδη και πως οι πιθανότητες μιας πολιτισμένης εξόδου από τον καπιταλισμό εξαρτώνται κυρίως από τη δική μας ικανότητα να διακρίνουμε τις τάσεις και τις πρακτικές που αναγγέλλουν αυτή τη δυνατότητα.

Ο καπιταλισμός οφείλει την επέκταση και την κυριαρχία του στη δύναμη που απέκτησε μέσα σε έναν αιώνα, ταυτόχρονα πάνω στην παραγωγή και στην κατανάλωση. Αποκόπτοντας πρώτα τους εργάτες από τα μέσα της εργασίας τους και από τα προϊόντα τους, εξασφάλισε σταδιακά το μονοπώλιο των μέσων παραγωγής και τη δυνατότητα να ενσωματώνει την εργασία. Πιο συγκεκριμένα, διαιρώντας και εκμηχανίζοντας την εργασία μέσα στις μεγάλες εγκαταστάσεις, μετέτρεψε τους εργαζόμενους σε εξαρτήματα των μεγαμηχανών του κεφαλαίου. Κάθε ιδιοποίηση των μέσων παραγωγής από τους παραγωγούς έγινε έτσι αδύνατη.

Περιορίζοντας την εξουσία τους πάνω στη φύση και τον προορισμό των προϊόντων, εξασφάλισε στο κεφάλαιο σχεδόν το μονοπώλιο της προσφοράς και συνεπώς τη δύναμη να ευνοεί σε όλους τους τομείς την πιο αποδοτική παραγωγή και κατανάλωση, καθώς και τη δύναμη να κατασκευάζει τις ορέξεις και τις επιθυμίες των καταναλωτών, τον τρόπο με τον οποίο θα ικανοποιούσαν τις ανάγκες τους. Σε αυτή ακριβώς τη δύναμη η επανάσταση της πληροφορικής άρχισε να ανοίγει ρωγμές.

Αρχικά, η χρησιμοποίηση της πληροφορικής στόχευε στη μείωση του κόστους παραγωγής. Για να αποφευχθεί το ενδεχόμενο αυτή η μείωση του κόστους να επιφέρει μιαν αντίστοιχη πτώση της τιμής του εμπορεύματος, έπρεπε να αναιρεθούν με κάποιο τρόπο και κατά το δυνατόν οι νόμοι της αγοράς. Αυτή η αναίρεση συνίσταται στην απονομή ασύγκριτων ιδιοτήτων στα εμπορεύματα· χάρη στις ιδιότητες αυτές, τα εμπορεύματα φαίνονται χωρίς ισοδύναμο και παύουν έτσι να εμφανίζονται ως απλά εμπορεύματα.

Η εμπορική αξία (η τιμή) των προϊόντων έπρεπε άρα να εξαρτηθεί περισσότερο από τις άυλες, μη μετρήσιμες ιδιότητές τους, παρά από την ουσιαστική χρησιμότητά τους (αξία χρήσης). Αυτές οι άυλες ιδιότητες -το στυλ, η πρωτοτυπία, το πρεστίζ της μάρκας, η σπανιότητα ή η «αποκλειστικότητα» – έπρεπε να παρέχουν στα προϊόντα μιαν υπόσταση συγκρίσιμη με αυτή των έργων τέχνης: αυτά έχουν μια αυθυπόστατη αξία, δεν υπάρχει κανένα μέτρο που να μας επιτρέπει να εγκαθιδρύσουμε ανάμεσά τους μια σχέση ισοδυναμίας ή «δίκαιης τιμής». Άρα δεν πρόκειται για πραγματικά εμπορεύματα.

Η τιμή τους εξαρτάται από τη σπανιότητά τους, από τη φήμη του δημιουργού, από την επιθυμία του πιθανού αγοραστή. Οι άυλες, μη συγκρίσιμες ιδιότητες παρέχουν στην παραγωγό εταιρεία το ισοδύναμο ενός μονοπωλίου και τη δυνατότητα να εξασφαλίσει μια πρόσοδο λόγω πρωτοτυπίας, σπανιότητας ή αποκλειστικότητας.

Αυτή η πρόσοδος κρύβει, αναπληρώνει και συχνά υπεραναπληρώνει τον περιορισμό της οικονομικής αξίας που επιφέρει η πτώση του κόστους παραγωγής για τα προϊόντα ως εμπορεύματα με ανταλλάξιμο μεταξύ τους χαρακτήρα σύμφωνα με τη σχέση ισοδυναμίας τους. Άρα, από οικονομικής άποψης, η καινοτομία δε δημιουργεί αξία: αποτελεί το μέσο για να δημιουργήσουμε από τη σπανιότητα μια πηγή προσόδου και να εξασφαλίσουμε μια επαυξημένη τιμή σε σχέση με τα ανταγωνιζόμενα προϊόντα. Το μέρος της προσόδου στην τιμή ενός εμπορεύματος μπορεί να είναι δέκα, είκοσι ή πενήντα φορές μεγαλύτερο από το κόστος παραγωγής του και αυτό δεν ισχύει μονάχα στα είδη πολυτελείας. Ισχύει επίσης και για τα είδη καθημερινής χρήσης όπως τα αθλητικά παπούτσια, τα μπλουζάκια, τα κινητά, οι δίσκοι, τα τζην κ.λπ.

Κι όμως, η πρόσοδος δεν είναι της ίδιας φύσης με το κέρδος: δεν αντιστοιχεί στη δημιουργία μιας επιπρόσθετης αξίας, μιας υπεραξίας. Ανακατανέμει το συνολικό όγκο της αξίας στο κέρδος των αποδοτικών επιχειρήσεων και εις βάρος των άλλων· δεν αυξάνει τον όγκο αυτόν[2]. Καθώς η αύξηση της προσόδου γίνεται ο σκοπός που καθορίζει την πολιτική των επιχειρήσεων –πιο σημαντικός από το κέρδος που προσκρούει στο εσωτερικό όριο που αποδείχθηκε πιο υψηλό- ο ανταγωνισμός ανάμεσα στις επιχειρήσεις αφορά πρώτα απ’ όλα στην ικανότητα και στην ταχύτητα των καινοτομιών. Απ’ αυτήν εξαρτάται πρώτα απ’ όλα το μέγεθος της προσόδου. Έτσι, προσπαθούν να ξεπεράσουν τον εαυτό τους στο λανσάρισμα καινούργιων προϊόντων, μοντέλων ή στυλ, με την πρωτοτυπία του ντιζάιν, με την επινοητικότητα των διαφημιστικών τους εκστρατειών, με την «προσωποποίηση» των προϊόντων.

Η επιτάχυνση της αχρήστευσης, η οποία πάει μαζί με τον περιορισμό της αντοχής και της δυνατότητας επισκευής των προϊόντων, γίνεται το αποφασιστικό μέσο για την αύξηση του όγκου των πωλήσεων. Υποχρεώνει τις εταιρείες να επινοούν διαρκώς νέες ανάγκες και επιθυμίες, να παρέχουν στα εμπορεύματα αξία συμβολική, κοινωνική, ερωτική, να διαδίδουν μια «κουλτούρα της κατανάλωσης» που ποντάρει στη εξατομίκευση, στη θεωρία του μοναδικού, στην αντιζηλία, στο φθόνο, εν συντομία σε αυτό που ονόμασα αλλού «αντικοινωνική κοινωνικοποίηση».

Σ’ αυτό το σύστημα, όλα αντιτίθενται στην αυτονομία των ατόμων· στην ικανότητά τους να αναστοχάζονται μαζί για τους κοινούς τους σκοπούς και τις κοινές τους ανάγκες· στην ικανότητά τους να συνεννοούνται για τον καλύτερο τρόπο μείωσης της σπατάλης, να εξοικονομούν πόρους, να αναπτύσσουν μαζί, ως παραγωγοί και καταναλωτές, μια κοινή αντίληψη περί του επαρκούς –αυτό που ο Ζακ Ντελόρ ονόμαζε «ολιγαρκή αφθονία».

Προφανώς, η ρήξη με την τάση «να παράγουμε περισσότερο και να καταναλώνουμε περισσότερο» και ο αυτόνομος επανακαθορισμός ενός μοντέλου ζωής που θα στοχεύει στο να κάνουμε περισσότερα και καλύτερα με λιγότερα μέσα, σημαίνει τη ρήξη με τον πολιτισμό όπου δεν παράγουμε τίποτα απ’ αυτά που καταναλώνουμε και δεν καταναλώνουμε τίποτα απ’ αυτά που παράγουμε· όπου παραγωγοί και καταναλωτές είναι διαχωρισμένοι και όπου ο καθένας αντιτίθεται στον εαυτό του υιοθετώντας πότε τη μία και πότε την άλλη του ιδιότητα, ξεχνώντας πως στην ουσία είμαστε όλοι και παραγωγοί και καταναλωτές· όπου όλες οι ανάγκες και όλες οι επιθυμίες υποτάσσονται στην ανάγκη να κερδίζουμε χρήμα και στην επιθυμία να κερδίζουμε περισσότερο· όπου η δυνατότητα αυτο-παραγωγής για αυτο-κατανάλωση μοιάζει αδίκως απρόσιτη και γελοιωδώς ξεπερασμένη.

Ωστόσο, η «δικτατορία πάνω στις ανάγκες» χάνει τη δύναμή της. Η επιρροή που ασκούν οι εταιρείες πάνω στους καταναλωτές γίνεται πιο εύθραυστη παρά την εκτίναξη των δαπανών του μάρκετινγκ και της διαφήμισης. Η τάση για αυτοπαραγωγή ξανακερδίζει έδαφος λόγω του αυξανόμενου βάρους που έχουν τα άυλα περιεχόμενα στη φύση των εμπορευμάτων. Το μονοπώλιο της προσφοράς ξεφεύγει λίγο λίγο απ’ το κεφάλαιο.

Καθώς οι γνώσεις, οι ιδέες, οι έννοιες που χρησιμοποιούνται στην παραγωγή και στη δημιουργία των εμπορευμάτων καθοριζόταν σύμφωνα με τις μηχανές και σύμφωνα με τα είδη στα οποία ενσωματωνόταν για μια συγκεκριμένη χρήση, το κεφάλαιο δεν ήταν δύσκολο να ιδιωτικοποιήσει και να μονοπωλήσει τα άυλα περιεχόμενα. Η ιδιωτική ιδιοκτησία των γνώσεων και των ιδεών ήταν δυνατή επειδή αυτές ήταν αδιαχώριστες από τα αντικείμενα που τις ενσάρκωναν. Ήταν ένα συστατικό του παγίου κεφαλαίου.

Όλα όμως αλλάζουν όταν τα άυλα περιεχόμενα δεν είναι πια αδιαχώριστα από τα προϊόντα που τα περιέχουν ούτε από τα πρόσωπα που τα κατέχουν· όταν φτάνουν σε μία ύπαρξη ανεξάρτητη από κάθε ιδιαίτερη χρήση και όταν μπορούν, μεταφρασμένα σε λογισμικό, να αναπαραχθούν σε απεριόριστες ποσότητες με ελάχιστο κόστος. Έτσι, μπορούν να γίνουν ένα άφθονο υλικό το οποίο χάρη στην απεριόριστη διαθεσιμότητά του, χάνει κάθε ανταλλακτική αξία και εμφανίζεται στο δημόσιο χώρο ως δωρεάν κοινό αγαθό –εκτός κι αν μπορέσουμε να το εμποδίσουμε απαγορεύοντας την πρόσβαση και την απεριόριστη χρήση σε εκείνους στους οποίους προσφέρεται.

Το πρόβλημα που θίγει η «οικονομία της γνώσης» προέρχεται από το γεγονός πως η άυλη διάσταση από την οποία εξαρτάται η αποδοτικότητα των εμπορευμάτων δεν είναι, στην εποχή της πληροφορικής, της ίδιας φύσης με τις προηγούμενες: δεν πρόκειται για ιδιωτική ιδιοκτησία ούτε για ιδιοκτησία των επιχειρήσεων ή των συνεργατών τους· είναι από τη φύση της μη ιδιωτικοποιήσιμη και άρα δε μπορεί να γίνει πραγματικό εμπόρευμα. Μπορεί μονάχα να μεταμφιεστεί σε ιδιωτική ιδιοκτησία και εμπόρευμα διατηρώντας την αποκλειστική της χρήση με νομικά ή τεχνικά τεχνάσματα (μυστικούς κωδικούς πρόσβασης).

Αυτή η μεταμφίεση όμως δεν αλλάζει σε τίποτα την πραγματικότητα ενός κοινού αγαθού που έχει απλά μεταμφιεστεί: παραμένει ένα μη-εμπόρευμα που δεν πωλείται και που η ελεύθερη πρόσβαση και χρήση του απαγορεύονται αφού παραμένουν πάντοτε δυνατές, αφού παραμονεύουν τα «παράνομα αντίγραφα», οι «απομιμήσεις», οι απαγορευμένες χρήσεις. Ο ίδιος ο υποτιθέμενος ιδιοκτήτης δε μπορεί να το πουλήσει δηλαδή να μεταβιβάσει την ιδιωτική ιδιοκτησία σε κάποιον άλλο, όπως θα έκανε με ένα πραγματικό εμπόρευμα· Μπορεί μονάχα να πουλήσει το δικαίωμα στην πρόσβαση και στη χρήση «με άδεια».

Η οικονομία της γνώσης βασίζεται έτσι σε ένα είδος πλούτου που τείνει προς το κοινό αγαθό και τα διπλώματα και τα κοπιράιτ που υποτίθεται πως το ιδιωτικοποιούν δεν αλλάζουν τίποτα· η σφαίρα του δωρεάν επεκτείνεται ασταμάτητα. Η πληροφορική και το ίντερνετ υποσκάπτουν τα θεμέλια του βασιλείου του εμπορεύματος. Ό,τι μπορεί να μεταφραστεί σε ψηφιακή και αναπαραγώγιμη, επικοινωνίσιμη γλώσσα χωρίς έξοδα, τείνει αναπότρεπτα να γίνει κοινό αγαθό και μάλιστα ένα κοινό αγαθό οικουμενικό εφόσον μπορούν όλοι να αποκτήσουν πρόσβαση σ’ αυτό και να το χρησιμοποιήσουν.

Οποιοσδήποτε μπορεί να αναπαράγει με τον υπολογιστή του άυλα περιεχόμενα όπως το ντιζάιν, τα σχέδια κατασκευής ή συναρμολόγησης, οι χημικοί τύποι και οι εξισώσεις· να επινοήσει τα δικά του στυλ και μορφές· να εκτυπώσει κείμενα, να αντιγράψει δίσκους, να αναπαραγάγει πίνακες. Περισσότερα από 200 εκατομμύρια αρχεία είναι πραγματικά προσβάσιμα ως «κοινές δημιουργίες».

Στη Βραζιλία, όπου η δισκογραφική βιομηχανία διαθέτει στην αγορά 15 νέα CD κάθε χρόνο, οι νέοι στις φαβέλες αντιγράφουν 80 την εβδομάδα και τα πουλάνε στο δρόμο. Τα τρία τέταρτα των υπολογιστών που κατασκευάστηκαν το 2004 είχαν αυτοπαραχθεί στις φαβέλες με τη χρησιμοποίηση υλικών που βρισκόταν στα αζήτητα. Η κυβέρνηση υποστηρίζει τους συνεταιρισμούς και τις άτυπες ομαδώσεις αυτοπαραγωγής με σκοπό τον αυτο-εφοδιασμό[3].

Ο Κλαούντιο Πράντο που διευθύνει το τμήμα ψηφιακού πολιτισμού στο Υπουργείο Πολιτισμού της Βραζιλίας έλεγε πρόσφατα: «η δουλειά είναι ένα είδος υπό εξαφάνιση… Υπολογίζουμε να ξεπεράσουμε τη σκατοπερίοδο του 20ου αιώνα για να πάμε απευθείας από το 19ο στον 21ο αιώνα». Η αυτοπαραγωγή των υπολογιστών για παράδειγμα υποστηρίχθηκε επίσημα: πρόκειται για την ενθάρρυνση της «ιδιοποίησης των τεχνολογιών από τους χρήστες με σκοπό τον κοινωνικό μετασχηματισμό».

Το επόμενο στάδιο θα είναι λογικά η αυτοπαραγωγή των μέσων παραγωγής. Θα επανέλθω σ’ αυτό. Εκείνο που μας ενδιαφέρει επί του παρόντος, είναι πως η κύρια παραγωγική δύναμη και η κύρια πηγή προσόδων γίνεται σταδιακά δημόσια ιδιοκτησία και τείνει προς το δωρεάν· πως η ιδιωτική ιδιοκτησία των μέσων παραγωγής και άρα και το μονοπώλιο της προσφοράς γίνονται σταδιακά αδύνατα· πως έτσι η επιρροή του κεφαλαίου στην κατανάλωση χαλαρώνει και πως η κατανάλωση μπορεί να χειραφετηθεί από την προσφορά εμπορευμάτων.

Πρόκειται για μια ρήξη που υποσκάπτει τα θεμέλια του καπιταλισμού. Ο αγώνας ανάμεσα στα «ιδιόκτητα λογισμικά» και τα «ελεύθερα λογισμικά» (ελεύθερα, «free» σημαίνει επίσης στα αγγλικά «δωρεάν») ήταν το εναρκτήριο λάκτισμα της κεντρικής διαμάχης της εποχής. Επεκτείνεται και προεκτείνεται στον αγώνα ενάντια στην εμπορευματοποίηση των πρωταρχικών μορφών πλούτου –η γη, οι σπόροι, το γονιδίωμα, τα πολιτιστικά αγαθά, οι γνώσεις και οι κοινές δεξιότητες που συγκροτούν την καθημερινή κουλτούρα και οι οποίες είναι πρότερες της ύπαρξης της κοινωνίας. Από την τροπή που θα πάρει αυτός ο αγώνας εξαρτάται η πολιτισμένη ή η βάρβαρη μορφή που θα λάβει η έξοδος από τον καπιταλισμό.

Αυτή έξοδος προϋποθέτει απαραίτητα πως θα χειραφετηθούμε από την επιρροή που ασκεί το κεφάλαιο πάνω στην κατανάλωση και από το μονοπώλιο των μέσων παραγωγής. Σημαίνει την αποκαταστημένη ενότητα του υποκειμένου της παραγωγής και του υποκειμένου της κατανάλωσης και άρα την αυτονομία που θ’ ανακαλύψουμε μέσω του καθορισμού των αναγκών μας και του τρόπου ικανοποίησής τους.

Το αξεπέραστο εμπόδιο που είχε στήσει ο καπιταλισμός σ’ αυτήν την πορεία ήταν η ίδια η φύση των μέσων παραγωγής που χρησιμοποιούσε: εγκαθίδρυαν μια μεγαμηχανή στην οποία όλοι ήμασταν υπηρέτες και η οποία μας υπαγόρευε τους στόχους που έπρεπε να ακολουθήσουμε και το βίο που έπρεπε να διάγουμε. Αυτή η περίοδος φτάνει στο τέλος της. Τα μέσα της αυτοπαραγωγής υψηλής τεχνολογίας κάνουν τη βιομηχανική μεγαμηχανή θεωρητικά απαρχαιωμένη.

Ο Κλαούντιο Πράντο επικαλείται την «ιδιοποίηση των τεχνολογιών» καθώς το κοινό κλειδί για όλες, η πληροφορική, είναι ιδιοποιήσιμη απ’ όλους. Γιατί, όπως ζητούσε ο Ιβάν Ίλλιτς, «ο καθένας μπορεί να τη χρησιμοποιήσει χωρίς δυσκολία όσο συχνά ή όσο σπάνια θέλει… χωρίς η χρήση στην πραγματικότητα να καταπατά την ελευθερία του άλλου να κάνει το ίδιο»· γιατί αυτή η χρήση (πρόκειται για τον ορισμό των συμβιωτικών μέσων από τον Ίλλιτς) «παροτρύνει την προσωπική ολοκλήρωση» και αυξάνει την αυτονομία όλων. Ο ορισμός που δίνει ο Πέκα Χιμάνεν στην «Ηθική του Χάκερ» είναι πολύ κοντινός: ένας τρόπος ζωής που προτάσσει τις χαρές της φιλίας, του έρωτα, της ελεύθερης συνεργασίας και της προσωπικής δημιουργικότητας».

Τα υψηλής τεχνολογίας μέσα, ήδη υπάρχοντα ή εν αναπτύξει, γενικά συγκρίσιμα με τα περιφερειακά του υπολογιστή, μας προσανατολίζουν προς ένα μέλλον όπου πρακτικά καθετί απαραίτητο και επιθυμητό θα μπορεί να παράγεται σε συνεργατικά ή κοινοτικά εργαστήρια· όπου οι δραστηριότητες της παραγωγής θα μπορούν να συνδυάζονται με τη μάθηση και τη διδασκαλία, με τον πειραματισμό και την έρευνα, με τη δημιουργία νέων γεύσεων, αρωμάτων και υλικών, με την επινόηση νέων μορφών και τεχνικών γεωργίας, κατασκευής, ιατρικής κ.λπ.

Τα κοινοτικά εργαστήρια αυτοπαραγωγής θα είναι διασυνδεδεμένα σε παγκόσμια κλίμακα για να μπορούν να ανταλλάζουν ή να κοινοποιούν τις εμπειρίες, τις επινοήσεις, τις ιδέες και τις ανακαλύψεις τους. Η εργασία θα παραγάγει κουλτούρα και η αυτοπαραγωγή θα αποτελεί ένα μέσο προσωπικής ανάπτυξης.

Δύο συγκυρίες συνηγορούν υπέρ ενός τέτοιου τύπου ανάπτυξης. Η πρώτη είναι πως υπάρχουν πολλές ικανότητες, ταλέντα και δημιουργικότητα που η καπιταλιστική οικονομία δε μπορεί να χρησιμοποιήσει. Αυτό το πλεόνασμα ανθρώπινων πόρων δε μπορεί να γίνει παραγωγικό παρά μέσα σε μια οικονομία όπου η παραγωγή πλούτου δεν υποτάσσεται σε κριτήρια αποδοτικότητας. Η δεύτερη είναι πως «η δουλειά είναι ένα είδος υπό εξαφάνιση».

Δε λέω πως αυτές οι ριζικές μεταμορφώσεις θα πραγματοποιηθούν. Λέω μονάχα πως για πρώτη φορά, μπορούμε να επιθυμούμε να πραγματοποιηθούν. Τα μέσα υπάρχουν όπως και οι άνθρωποι που δουλεύουν μεθοδικά. Είναι πιθανό να αναδημιουργήσουν πρώτοι οι Νοτιοαμερικάνοι ή οι Βορειοαφρικάνοι, στα φτωχά προάστια των ευρωπαϊκών πόλεων, τα εργαστήρια αυτοπαραγωγής των φαβελών ή των πόλεων απ’ όπου κατάγονται.

Μετάφραση, 

Χριστίνα Σταματοπούλου

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

1. Η αξία-εργασία είναι μια ιδέα του Άνταμ Σμιθ, ο οποίος έβλεπε στην εργασία την κοινή ουσία όλων των εμπορευμάτων και θεωρούσε πως αυτά ανταλλάσσονταν με βάση την ποσότητα εργασίας που εμπεριείχαν. Η αξία-εργασία δεν έχει καμία σχέση με αυτό που εννοούμε σήμερα και το οποίο (μεταξύ άλλων και στην Ντομινίκ Μεντά) θα έπρεπε να υποδηλώνεται ως εργασία-αξία (αξία ηθική, κοινωνική, ιδεολογική κ.λπ.) Ο Μαρξ τελειοποίησε και ξαναδούλεψε τη θεωρία του Άνταμ Σμιθ. Α¬πλουστεύοντας σε ακραίο βαθμό, θα μπορούσαμε να συνοψίσουμε την οικονομική έννοια λέγοντας: Μια επιχείρηση δημιουργεί αξία στον βαθμό που παράγει ένα εμπόρευμα το οποίο μπορεί να πουληθεί με εργασία, για την αμοιβή της οποίας θέτει σε κυκλοφορία (δημιουργεί, διανέμει) μια αγοραστική δύναμη. Αν η δραστηριότητά της δεν αυξάνει την ποσότητα του χρήματος που κυκλοφορεί, τότε δεν δημιουργεί αξία. Αν η δραστηριότητά της καταστρέφει θέσεις απασχόλησης, τότε κατα¬στρέφει αξία. Η μονοπωλιακή πρόσοδος καταναλώνει αξία, που έχει δημιουργηθεί αλλού, και την ιδιοποιείται.

2. Η Creative Commons (CC) είναι μια μη κερδοσκοπική οργάνωση αφιερωμένη στην επέκταση του εύρους των διαθέσιμων πνευματικών έργων, για να βασιστούν σε αυτά και άλλα έργα και να μοιραστούν νόμιμα. Η οργάνωση έχει εκδώσει διάφορες άδειες πνευματικών δικαιωμάτων γνω¬στές ως άδειες Creative Commons. Αυτές οι άδειες επιτρέπουν στους δημιουργούς να δηλώσουν εύκολα ποια δικαιώματα διατηρούν και ποια δικαιώματα παραχωρούν σε άλλους δημιουργούς. Οι άδειες Creative Commons επιτρέπουν στους κατόχους πνευματικών δικαιωμάτων να χορηγήσουν μερικά ή όλα τα δικαιώματά τους στο κοινό, διατηρώντας άλλα μέσω ποικίλων σχημάτων χορήγησης αδειών και συμβάσεων, συμπεριλαμβανομένης της απελευθέρωσης, ως κοινό κτήμα, ή όρους χορήγησης αδειών ελεύ¬θερου περιεχομένου. Η πρόθεση είναι να αποφευχθούν τα προβλήματα που οι τρέχοντες νόμοι περί πνευματικής ιδιοκτησίας δημιουργούν στη διανομή των πληροφοριών (πηγή: http://el.wikipedia.org/wiki/Creative_Commons). [σ.τ.μ.]

3. Pekka Himanen: Φινλανδός φιλόσοφος και επιστήμονας πληροφορικής (γεν. 1973), γνωστός από το βιβλίο του Η Ηθική του χάκερ (2001), την οποία αντιπαραθέτει στη βιομηχανο-καπιταλιστική προτεσταντική ηθική. Έχει γράψει επίσης, μαζί με τον Μανουέλ Καστέλς, το βιβλίο Η κοινωνία της πληροφορίας και το κοινωνικό κράτος (2002). [σ.τ.μ.]

* Πρόκειται για το τελευταίο ίσως κείμενο του Αντρέ Γκόρζ πριν από τον θάνατό του και έχει δημοσιευτεί στο http://socio13.wordpress.com/2010/05/24/le-travail-dans-la-sor-tie-du-capitalisme-par-andre-gorz/

Πηγές : "Εναλλακτικός",  "Άρδην"

Μεταξύ «φερέφωνου» και «αντάρτη»

Μετά τις εκλογές και την νίκη της Ριζοσπαστικής Αριστεράς, ένα μεγάλο ερώτημα πλανιέται στα συστημικά ΜΜΕ, ερώτημα που πολλές φορές καταφέρνουν και περνά στην Κοινωνία: «Πως ο συνειδητά αριστερός, ο άνθρωπος που είχε συνηθίσει να είναι απέναντι στην εξουσία, να διεκδικεί τα πάντα (γιατί πιστεύει ότι του ανήκουν τα πάντα, εφόσον γεννήθηκε άνθρωπος), πως θα φερθεί τώρα που είναι το κόμμα του στην εξουσία και μάλιστα σε μια κρίσιμη περίοδο, όπου θα υπάρξουν και οδυνηροί συμβιβασμοί;»  Μάλιστα κάποιοι «έξυπνοι» συμβουλεύουν το Πρόεδρο του Κόμματος και Πρωθυπουργό, να βρει έναν τρόπο να μην εξαρτάται και πολύ από το Κόμμα του, για να είναι «πιο ευέλικτος»….Παρότι ο κόσμος καταλαβαίνει κάτι τέτοια και που στοχεύουν, ας απαντήσουμε αυτές τις «ανησυχίες»:Οι πολίτες μάλλον έχουν αντιληφθεί ότι μαζί με τα Μνημόνια και το «Παλιό» πολιτικό σύστημα (που οδήγησε την Χώρα σε αυτή την κατάσταση και εγγυήθηκε την «φυλάκισή της» σε αυτήν), τέλειωσε και ένα είδος πολιτικής συμπεριφοράς και στράτευσης που κατέληγε σε εθελοντική υποταγή- έναντι πάντα κάποιου τιμήματος- σε μια «πυραμίδα» επιτήδειων που εκφωνούσαν ιδεολογήματα και πολιτικά προγράμματα ως πρόσχημα.Μπορεί μεν να μην κατέληγαν όλοι και όλα τόσο εξευτελιστικά, αλλά η βάση αυτής  της λογικής, η λογική των «επικοινωνιακών αναγκών», έδινε την αφετηρία του «μασκαρέματος» και της «μετάλλαξης»: Να μας «βλέπουν» ενωμένους, αποτελεσματικούς, κοινωνικά ευαίσθητους, «πολιτικά ορθούς». Να «μη δώσουμε λαβή» … να κρύψουμε την αληθινή εικόνα, που όπως κάθε αλήθεια στον πραγματικό κόσμο είναι πολυσύνθετη, δυναμική και ποτέ απόλυτη.Αυτήν ακριβώς την κατάσταση μπορεί να αλλάξει ο αριστερός που το κόμμα του είναι στην κυβέρνηση. Γιατί υπάρχει μεγάλος χώρος ανάμεσα στο να είναι κανείς «φερέφωνο» ή να είναι «αντάρτης»: Είναι ο χώρος της νοήμονoς συστράτευσης. Είναι ο  χώρος όπου κανείς δεν εκχωρεί σε κανέναν το δικαίωμα να σκέφτεται για αυτόν. Είναι ο χώρος που ανοιχτά, εφόσον κάποιος συμφωνεί  σε ένα «μίνιμουμ πρόγραμμα», μπορεί να συζητεί και να αμφισβητεί τα επιμέρους. Είναι ο χώρος της κοινής ευθύνης απέναντι σε ένα τόσο μεγάλο καθήκον.
Κοινή Ευθύνη και όχι υποταγή σε κάποια ηγεσία.Κοινή Ευθύνη που σημαίνει αυτοσυγκράτηση όταν χρειάζεται (που χρειάζεται τις περισσότερες ώρες), αλλά και πρωτοβουλία όταν διακινδυνεύουν τα κύρια, δηλαδή οι «κόκκινες γραμμές». Ποιες είναι οι «κόκκινες γραμμές»; Είναι ότι  αγγίζει τον πυρήνα της στράτευσής μας στην Αριστερά. Είναι η συνέπεια σε ότι μας έφερε μέχρι εδώ.
Αυτές τις μέρες ένα μεγάλο πολιτικό και κοινωνικό δράμα παίζεται στην Χώρα μας. Εμείς οι «αριστεροί», οι άνθρωποι που απέναντι σε κάθε καταπίεση «κάνουμε κίνημα», δεν μπορούμε να είμαστε ούτε χειροκροτητές, ούτε απλά θεατές.Είμαστε «εν εγρηγόρσει». Έτοιμοι να στηρίξουμε μέχρι τέλους αλλά και να αμφισβητήσουμε, αν χρειαστεί. Έτοιμοι να περιμένουμε για πολλά, φτάνει η όποια υποχώρηση γίνει να μην δημιουργεί μη αναστρέψιμες καταστάσεις σε αυτόν τον μεγάλο αγώνα που έχουμε ξεκινήσει τόσα χρόνια τώρα:·       Eνάντια στην υποβάθμιση του κόσμου της Εργασίας στην Ελλάδα και την Ευρώπη και των δικαιωμάτων του
·       Eνάντια στην ουσιαστική αποικιοποίηση της Χώρας μας μέσω της χρεωκρατίας
·       Eνάντια στην λογική της λιτότητας για τους πολλούς για να διαφυλαχθούν τα κέρδη των λίγων.
Μπορούμε να περιμένουμε, όταν είναι πιο πιθανό να κερδίσουμε περισσότερα με την προσμονή για αυτούς τους στόχους, από ότι «με τη βράση που κολλάει το σίδερο»…Λέχτηκε για παράδειγμα από τον υπουργό Οικονομικών ότι χρειάζεται να προσέξουμε να μην  καταστρέψουμε την παραγωγική υποδομή της Χώρας μας. Η παραγωγική υποδομή της χώρας μας ανήκει στον λαό της. Δεν θα την καταστρέψουμε, αλλά ούτε μπορούμε να την παραχωρήσουμε με όρους αποικιοκρατίας από τον φόβο να μην καταστρέψουμε.. Και αυτό έχει μεγάλη σημασία για την παραχώρηση των περιφερειακών αεροδρομίων στην Γερμανική Εταιρεία. Δεν έχει περάσει ακόμα πολύς καιρός από την έναρξη των διαδικασιών παραχώρησης, μπορεί να γυρίσουν ακόμα πίσω. Δεν πρέπει λοιπόν να συμφωνήσουμε σε όρους που δημιουργούν μη αναστρέψιμες καταστάσεις για αυτό το θέμα. Αν λοιπόν μετά 4 μήνες, μπορούμε να είμαστε κοντύτερα στο στόχο να έχουμε τις δημόσιες υποδομές μας και να μπορούμε να τις αξιοποιήσουμε όπως θέλουμε, προς όφελος δηλαδή της κοινωνίας, τότε μπορεί να περιμένουμε, έστω στο «γκρίζο». Αν όμως η Κυβέρνηση κάνει πίσω στην βασική παραδοχή ότι δεν μπορεί να πουλιέται η δημόσια περιουσία για το χρέος, τότε θα ξεσηκωθούμε. Ας έρθουμε και σε άλλα παραδείγματα από τα κοντινά μας της Σάμου: Μπορούμε να περιμένουμε π.χ. για λίγους μήνες για να γίνει ο Δημόσιος- Κοινωνικός Φορέας Ακτοπλοΐας που έχουμε εξαγγείλει, όμως πρέπει σήμερα να ξεκινήσει η αλλαγή κάποιων νόμων που θα επιτρέψουν στην Πολιτεία και την Κοινωνία να έχουν μεγαλύτερη παρέμβαση απέναντι στην εφοπλιστική ασυδοσία.Ξέρουμε ότι τα συνολικά κενά στο Υγειονομικό σύστημα στο Νομό είναι εκατοντάδες. Ξέρουμε ότι δεν μπορεί να καλυφθούν άμεσα. Αύριο όμως είναι ανάγκη να λειτουργήσουν 2 βάρδιες του ΕΚΑΒ ταυτόχρονα στην Σάμο, το ίδιο και στην Ικαρία. Να στελεχωθεί πλήρως το Πολυδύναμο Ιατρείο των Φούρνων, να λειτουργήσουν τα Περιφερειακά Ιατρεία κανονικά και με ειδικευμένους γενικούς γιατρούς, τα πιο δυσπρόσιτα. Να υπάρξουν άμεσα οι βασικές ειδικότητες στην Πρωτοβάθμια φροντίδα Υγείας. Να μπορούν όλοι να έχουν τα φάρμακά τους και τις εξετάσεις τους.Από κάτι τέτοια θα κριθεί το τετράμηνο της αναμονής και εμείς η αναμονή θέλουμε να πετύχει, γι΄ αυτό θα βοηθάμε, αλλά και θα πιέζουμε.Θέλω να πιστεύω το διάστημα της αναμονής για όλους  είναι μέχρι τις εκλογές στην Ισπανία, οι οποίες, μετά τα δικά μας αποτελέσματα, μπορεί να οδηγήσουν σε ακόμα μεγαλύτερο ρήγμα, στην Πανευρωπαϊκή Λιτότητα, στο «ζουρλομανδύα», που λένε πλέον όλοι οι σοβαροί οικονομολόγοι. Μεγάλη ιστορική αναγκαιότητα για μας είναι να μην πέσουμε, να μην το "στρίψουμε δια του αραββώνος" και να πετύχουμε κάτι καλό, έτσι ώστε οι Ισπανοί να πάρουν θάρρος και να πάνε τελικά «ενάντια στο σύστημα». Τότε τα πράγματα θα είναι πολύ καλύτερα και για μας και για τον κόσμο της Εργασίας στην Ευρώπη.
Αλλά αυτό δεν θα το πετύχουμε, βάζοντας «νερό στο κρασί μας» οι αριστεροί, αλλά συνεχίζοντας να είμαστε οι άνθρωποι που απέναντι σε κάθε καταπίεση «κάνουμε κίνημα».

Σταθακιός Αλέξανδρος, Περιφερειακός Σύμβουλος Βορείου Αιγαίου με την παράταξη «Βόρειο Αιγαίο – Γόνιμη Γραμμή», μέλος Ν.Ε. Σάμου του ΣΥΡΙΖΑ

ΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΕ ΣΤΟ «ΣΑΜΙΑΚΟ ΒΗΜΑ» της 2 Μάρτη 2015

Δύο άκρως επίκαιρες ταυτότητες της Πολιτικής

ttp://www.e-dromos.gr/dyo-taytothtes/

Δύο άκρως επίκαιρες ταυτότητες της Πολιτικής

Του Αλέξανδρου Σταθακιού*

( Δημοσιεύτηκε στον «Δρόμο της Αριστεράς» 21-2-15, σελ 13)

Τα πρωταρχικά ερωτήματα, ο μεγάλος στόχος και η αξία της συλλογικότητας.

Έχει συμπληρωθεί σχεδόν ένας μήνας από τις εκλογές της 25 Γενάρη, που άλλαξαν το πολιτικό σκηνικό στην Ελλάδα και την Ευρώπη. Πολλοί από μας, ως απλά μέλη του ΣΥΡΙΖΑ, συμμετείχαμε ενεργά στην προεκλογική εκστρατεία και συζητήσαμε πάρα πολύ με πολλούς πολίτες όλων «των αποχρώσεων». Συχνά αυτό που έμπαινε στην κουβέντα, πέρα από τα επίμαχα ερωτήματα για το χρέος, το τέλος της λιτότητας, αλλά και την δυνατότητα ενός «έντιμου συμβιβασμού» με τις Ευρωπαϊκές Κυβερνήσεις χωρίς διακύβευση των ουσιαστικών δικαιωμάτων του Λαού και της Χώρας, ήταν η ίδια η ποιότητα του πολιτικού λόγου και η ενεργοποίηση όλων των Πολιτών στην Πολιτική μέσα από τις διαδικασίες και τους θεσμούς της Δημοκρατίας. 

Αυτή δε η συζήτηση, ακολουθούσε μετά την απαρίθμηση αιτημάτων και την απάντηση μας να μην συνεχίζουν οι πολίτες στην ατελέσφορη λογική του δίπολου «Κυβερνώντες- Κυβερνώμενοι», αλλά να συμμετέχουν οι ίδιοι στην τελική διαμόρφωση των λύσεων, στην «παραγωγή» της Πολιτικής ξεκινώντας από την ουσιαστική εκπροσώπηση  ενός Εργασιακού ή Κοινωνικού Χώρου και καταλήγοντας στην διαμόρφωση της φυσιογνωμίας της Πολιτικής Εξουσίας, μέσα από την συμμετοχή σε μαζικά, δημοκρατικά Κόμματα αρχών. Επιπλέον, εφόσον πάρα πολλοί από αυτούς εκφραζόταν θετικά για τις διακηρυγμένες αρχές και το πρόγραμμα του ΣΥΡΙΖΑ, στους ίδιους τους κεντρικούς άξονες της Πολιτικής μιας ενδεχόμενης (τότε) Κυβέρνησης της Αριστεράς μέσα από την συμμετοχή τους στο Κόμμα μας.

Η «πολιτική διαπάλη» ως επικοινωνιακό προϊόν

 Οι άνθρωποι ήταν απογοητευμένοι και από την ποιότητα της πολιτικής μαζικοποίησης των πρώτων δεκαετιών της μεταπολίτευσης, αλλά και από το ήθος, το ύφος και τις πρακτικές των τελευταίων δεκαετιών όταν η «πολιτική διαπάλη», ήταν τελικά «θέατρο», επικοινωνιακό προϊόν προς αγορά με ψήφους για τους αδαείς. Για τους δε «ξύπνιους», υποταγή έναντι κάποιου εξευτελιστικού τιμήματος σε μια ουσιαστικά «μαφιόζικη πυραμίδα» επιτήδειων που εκφωνούσαν ιδεολογήματα και πολιτικά προγράμματα ως πρόσχημα. Κάποιοι βέβαια, πιο ψύχραιμοι, έλεγαν ότι και να μην είναι ανήθικη αυτή η «πυραμίδα» δεν τους αφορά. Είναι μια γραφειοκρατία που αναπαράγει τον εαυτό της και τίποτα παραπάνω. «Οπότε, ας αναθέτουμε την Πολιτική κάθε τέσσερα χρόνια στους πιο ικανούς και ηθικούς, στους «άριστους», να τους κρίνουμε αποστασιοποιημένα και ας μην εμπλεκόμαστε σε διαδικασίες που διαπιστωμένα έχουν οδηγήσει σε αδιέξοδα».  Τελικά η απαξίωση της Πολιτικής καταλήγει έτσι στην απαξίωση του πυρήνα της Συλλογικότητας.

Αυτές οι «πικρές» διαπιστώσεις γεννούσαν και μεταξύ μας μεγάλο προβληματισμό και συζητήσεις. Πως θα ανατρέψουμε την «λογική της ανάθεσης»; Πως όλος αυτός «ο Κόσμος της Βιοπάλης» που στο όνομά του μιλάμε, θα ενεργοποιηθεί ως συνειδητός και αποφασισμένος εθελοντής μαχητής για την παραγωγική και κοινωνική ανασυγκρότηση της Χώρας μας; Ενεργοποίηση που έχουμε ανάγκη για να αντέξουμε και να παλέψουμε στην δύσκολη διαπραγμάτευση που έχουμε μπροστά μας;

Ας τα πάρουμε όμως ένα – ένα: Είναι κακό η Πολιτική να είναι και Θέατρο;  Να συγκινεί; Ενδεχομένως να συναρπάζει ; Να μιλάει και με έναν άλλο τρόπο πέρα από τα τεχνοκρατικά επιχειρήματα; Να θέτει αξιακά, βαθιά και πρωταρχικά ερωτήματα;  τα οποία, έστω και αν τελικά καταφέρνει να τα απαντήσει στο «μέτρο του εφικτού», τα χρειάζεται προκειμένου να προκαλεί τις συνειδήσεις και τις καρδιές;  Να χρησιμοποιεί τις «μεγάλες διηγήσεις» ως μόνιμη παρώθηση για τα μικρά ρεαλιστικά «βήματα»;  Μήπως με αυτόν τον τρόπο η Πολιτική διαφυλάσσεται από το να είναι φτηνή παράσταση, υποκουλτούρα, παράλληλα με μια δήθεν «επιστημονικότητα» που αφορά τους «ειδικούς»; 

«Κάθαρση»

Υπάρχει –θεωρούμε- τρόπος, η Πολιτική, να γίνει σπουδαία Δραματική Τέχνη, να αναπαριστά τα υπαρκτά κοινωνικά δράματα και να επιδιώκει την «Κάθαρση» με τον τρόπο του αρχαίου δράματος. Δηλαδή να δώσει μιαν απάντηση για τις δυνατότητες και τα όρια των δικών της Αξιών μέσω της επίτευξης, της μερικής επίτευξης, ή ακόμα της μη επίτευξης κάποιων συναπτών  κοινωνικών στόχων. Και για να μην μιλάμε αφηρημένα, μιας και μιλάμε για την Ριζοσπαστική Αριστερά στις μέρες μας:  είναι αναγκαίο να μην ξεχνά στο Πολιτικό της Δράμα αυτά που θέλει μέσω της συλλογικής πράξης να επαληθεύσει:

Δηλαδή ότι οι Ανάγκες των Πολλών είναι πάνω από τα Κεφάλαια των Λίγων,

ότι η Λιτότητα και τα Χρέη είναι κίβδηλες καταστάσεις που χρησιμοποιούνται από αυτούς που θέλουν να γυρίσουν την Ιστορία των Λαών και των Κοινωνιών πίσω,

ότι τελικά όλη αυτή τη τεχνολογική και οικονομική πρόοδος που επιτελέστηκε και σήμερα χρησιμοποιείται για κάμψει δικαιώματα, ανήκει στον κόσμο της Εργασίας και πρέπει να ξαναγυρίσει σε αυτόν.

Αυτά να τα θυμάται η αριστερή Πολιτική, όταν θέλει στο μέτρο του εφικτού κάνει συμφωνίες για τις δανειακές συμβάσεις, ακόμα και αν γνωρίζει κάποιο εμπόδιο και προσωρινό όριο στην διεκδίκηση. Να προσπαθεί να κρατήσει κάτι που μπορεί να κερδίσει, αλλά να μην απεμπολήσει τον μεγάλο στόχο.

Ας δούμε και το δεύτερο: Η Συλλογικότητα, κάθε είδους όχι μόνο η Πολιτική, θέλει κόπο. Έχει αγώνα και αγωνία για την σύνθεση της ίδιας της ουσίας της, αλλά των στόχων της.

Θέλει κότσια για την εκφορά του οικείου Λόγου, για τον ουσιαστικό εναγκαλισμό του Λόγου του Άλλου για την ανάδειξη και την προάσπιση αυτού που πρωτεύει, το οποίο συνήθως είναι αυτό που και ο Άλλος κατανοεί, την καρτερία αλλά και την πειθώ για αυτό που περιμένει. Η πιο ασφαλής διαδικασία που μέχρι σήμερα έχει γνωρίσει η ανθρωπότητα για αυτή την δουλειά είναι θεσμοί σαν τα κόμματα. Το ίδιο γίνεται  σε άλλο πλαίσιο και στην κάθε οργανωμένη κοινότητα.  Ασφαλώς και δεν είναι εύκολο να μπει κανείς σε αυτή την διαδικασία, αν δεν έχει κίνητρο. Σήμερα όμως όσοι θέλουμε να σηκώσουμε το κεφάλι ψηλά έχουμε κίνητρο.

Συχνά και οι πολιτικές συλλογικότητες  χάνουν την ικμάδα τους και καταλήγουν «γραφειοκρατικές» ή αμοραλιστικές.  Δεν μπορεί όμως να είναι αυτού του είδους η Πολιτική Συλλογικότητα της Ριζοσπαστικής Αριστεράς, όταν θέλει ν’ αλλάξει γρήγορα και αποφασιστικά την Χώρα μας. Αν είναι τέτοια τότε κανείς δεν αξίζει και να την ψηφίζει.

Αν έχει τα προβλήματα της, ενδεχομένως, αλλά έχει μέλλον τότε μπορεί να συμμετέχει και να την αλλάξει με τον τρόπο που περιγράφουμε πιο πάνω.

*Του Αλέξανδρου Σταθακιού, μέλος ΝΕ ΣΥΡΙΖΑ Σάμου, Περιφερειακός Σύμβουλος Βορείου Αιγαίου με την, παράταξη «Βόρειο Αιγαίο – Γόνιμη Γραμμή»

  ΠΗΓΗ: http://www.e-dromos.gr/dyo-taytothtes/

Δηλώσεις στη "Σαμιακή TV"

"Τι να κάνουμε??" Πρώτες, αλλά όχι καινούργιες, σκέψεις...

H νίκη της Αριστεράς στην Ελλάδα είναι καθαρή.
Στην Ευρώπη τα πράγματα φαίνεται ότι δεν προχώρησαν όσο περιμέναμε. Από την πανευρωπαϊκή λιτότητα και την μεγάλη επίθεση στον κόσμο της Εργασίας, φαίνεται να κερδίζει η άκρα Δεξιά και όχι όσο θα περιμέναμε η ριζοσπαστική Αριστερά..
Ο ΣΥΡΙΖΑ βεβαίως κράτησε και εδραίωσε την δυναμική του.
Αυτό που χρειάζεται τώρα είναι να δημιουργήσει στέρεη, ανθεκτική, νευρώδη και ευαίσθητη σε σχέση με το κοινωνικό του σώμα "ραχοκοκαλιά" σε όλη την Ελλάδα (Αυτό έδειξαν οι δημοτικές- περιφερειακές).
Να επικοινωνεί σωστά με τον "εγκέφαλο", αλλά να διαθέτει και το δικό της "Συμπαθητικό Νευρικό Σύστημα".
Μόνο έτσι θα μπορεί να αντέξει στο άμεσο μέλλον μια κυβέρνηση με πυρήνα την Αριστερά μέσα σε ένα αντίξοο Ευρωπαϊκό πλαίσιο. 
Θεωρώ, ότι δεν είμαστε μακρυά από αυτό τον στόχο και δεν είναι πολύ δύσκολος.
Φτάνει η πολιτική αριστερά να συναντήσει την κοινωνική αριστερά.
Χωρίς "ιστορικά μεγαλεία" αλλά με ιστορικό βλέμμα.
Χωρίς κομπασμούς και υποτιμήσεις αλλά με διάθεση για συνεργασία, σύνθεση, συν-μετάδοση εμπειριών και γλώσσας.
Βαθύ ριζοσπαστισμό, αλλά όχι απομονωτισμό.
Ρήξεις και ρίσκα επί των πραγματικών διακυβευμάτων και όχι επί των φαντασιακών.
Και τέλος κάτι πολύ σημαντικό: Οι αντίπαλοι είναι "εκεί έξω", (στην πραγματικότητα μια δράκα συμφερόντων).
Διαλεγόμαστε ως συμπολεμιστές σε μια μάχη, στην οποία ή όλοι θα κερδίσουμε ή όλοι θα χαθούμε.

"Σκεφτείτε πόσο καθοριστικές για τη ζωή μας είναι αυτές οι εκλογές"

Φίλοι και Φίλες,

Θα ήθελα να σας ευχαριστήσω όλους και όλες για την εκτίμηση που εκφράσατε μέσω της ψήφου σας στο συνδυασμό μας «Βόρειο Αιγαίο-Γόνιμη Γραμμή» με επικεφαλής την αγωνίστρια Αγλαΐα Κυρίτση. Δίπλα της και δίπλα μας η ασυμβίβαστη μαχήτρια Ευαγγελία Μαρώλια.

Συστρατευτήκαμε , όλοι όσοι συμμετείχαμε στον περιφερειακό συνδυασμό, με στόχο να στηρίξουμε μια άλλη αντίληψη στην αυτοδιοίκηση. Ένα μοντέλο συμμετοχικής δημοκρατικής έκφρασης, με έμφαση στον άνθρωπο και τις ανάγκες του. Με στόχευση στα μείζονα προβλήματα του τόπου: Το ακτοπλοϊκό, την ανθρωπιστική κρίση, τις ελλιπείς υποδομές, την παραγωγική ανασυγκρότηση και την ανάπτυξη των νησιών μας με κέντρο τις ανάγκες των κατοίκων τους. 

Προσπαθήσαμε να δημιουργήσουμε μέσω της περιφερειακής αυτοδιοίκησης, άλλο ένα «χαράκωμα μάχης» ενάντια στην εγκατάλειψη του Βορείου Αιγαίου από μια Κυβέρνηση, απλό εκτελεστικό όργανο επιλογών των εσωτερικών και εξωτερικών διευθυντηρίων της πλουτοκρατίας.

Παραμένουμε στα μετερίζια των κοινωνικών αγώνων για το συλλογικό, το ηθικό, το απαλλαγμένο από παλιές παθογένειες και κάθε λογής αγκυλώσεις και εμμονές. 

Συμπατριώτες της Σάμου, της Ικαρίας, των Φούρνων και των άλλων νησιών του Βορείου Αιγαίου. 

Σκεφτείτε πόσο καθοριστικές για τη ζωή μας είναι αυτές οι εκλογές. Αντισταθείτε σθεναρά σε πολιτικές υποταγής στην εξουσία και τις ξενόφερτες προσταγές. 

Μην τους δώσετε το δικαίωμα να χρησιμοποιήσουν την ψήφο σας ως άλλοθι για να εφαρμόσουν όσα ήδη ψήφισαν στο νέο μεσοπρόθεσμο και όσα ήδη σχεδιάζουν: Δηλαδή νέα μείωση των συντάξεων κι άλλες απολύσεις, ευκαιριακή εκποίηση της δημόσιας περιουσίας, νέα «χαράτσια», ολοσχερή διάλυση της Υγείας και της Παιδείας. Αντίθετα δημιουργήστε με την ψήφο σας συνθήκες κοινωνικής και πολιτικής απονομιμοποίησης αυτής της Κυβέρνησης. Μόνο έτσι θα σώσουμε τις ζωές μας.

Ψηφίστε με κριτήρια αγώνα και διεκδίκησης και σθεναρής στάσης αλλά και συγκεκριμένων προτάσεων για μιαν «άλλη Ελλάδα», μιαν «άλλη Ευρώπη», έναν «άλλο Κόσμο» που μπορεί να γίνουν πραγματικότητα «εδώ και τώρα» .

Ψηφίστε τους υποψηφίους του ΣΥ.ΡΙΖ.Α για την Ευρωβουλή, ώστε να φτάσει η φωνή της αγωνιστικής αριστεράς στο άντρο της λιτότητας, των μνημονίων. Ψηφίστε τους υποψηφίους του ΣΥ.ΡΙΖ.Α για την Ευρωβουλή, έτσι ώστε, μαζί με τους άλλους συμμαχητές τους, της Αριστεράς, να πολεμήσουν την οπισθοδρόμηση της Ευρώπης σε ένα νέο Κοινωνικό και Εργασιακό «Μεσαίωνα».

Σας ευχαριστώ προσωπικά για κάθε ψήφο στο συνδυασμό μας και υπόσχομαι-υποσχόμαστε όλοι, να την τιμήσουμε με ΑΓΩΝΑ!

Σκέψεις για ένα ριζοσπαστικό, αριστερό, αυτοδιοικητικό προγραμματισμό στον Αγροτικό Τομέα.

(ΑΡΘΡΟ ΣΤΟ "ΣΑΜΙΑΚΟ ΒΗΜΑ" ΤΗΣ 5-5-2014)
Οι σκέψεις που ακολουθούν δεν κατατίθενται με την «σφραγίδα» της εξειδικευμένης γνώσης, ενδεχομένως ούτε καν με την αυθεντικότητα της πρωτοτυπίας. Πρόκειται για πράγματα που συζητούνται εδώ στον τόπο μας, αλλά συχνά αρκετοί από μας καταλήγουν στην ρήση: «Στη Σάμο δεν γίνονται αυτά».

Σταθακιός Αλέξανδρος (στην παρουσίαση του συνδυασμού Σάμου του περιφερειακού ψηφοδελτίου της Αγλαΐας Κυρίτση "ΒΌΡΕΙΟ ΑΙΓΑΊΟ - ΓΌΝΙΜΗ ΓΡΑΜΜΉ" 

Προσπάθησα λοιπόν να μαζέψω όλες αυτές τις σκέψεις και  μέσα από τα δικά μου μάτια- τα μάτια ενός αριστερού, αλλά ταυτόχρονα «γέννημα-θρέμα» αυτού του τόπου- να καταθέσω  τις σκέψεις μου για την μεγαλύτερη δυνατότητα αυτού του τόπου που είναι η γη του…
Ένα μεγάλο πρόβλημα των νησιών μας είναι η συρρίκνωση της αγροτικής παραγωγής, η εγκατάλειψη μεγάλων εκτάσεων που στο παρελθόν ήταν χώροι καλλιέργειας με αρνητικά αποτελέσματα όχι μόνο στον οικονομικό τομέα, αλλά μακροπρόθεσμα στο περιβάλλον και στην κοινωνική συνοχή.  Η διευκόλυνση , λοιπόν, νέων ανθρώπων να ασχοληθούν με τη γη και με δυναμικές καλλιέργειες σε αρμονία με το φυσικό και πολιτιστικό περιβάλλον, θα πρέπει να γίνει βασικός στόχος ενός προγράμματος παραγωγικής ανασυγκρότησης του τόπου.
Παράλληλα στις παρούσες συνθήκες άμεσος στόχος πρέπει να είναι η  ενίσχυση των φτωχοποιημένων  νοικοκυριών με το  όποιο μικρό εισόδημα προέρχεται από γεωργικές καλλιέργειες, φροντίζοντας τονώνοντας εναλλακτικά δίκτυα διάθεσης προϊόντων και την συνεργασία σε όλο το Βόρειο Αιγαίο σε αυτή την κατεύθυνση.  Η αυτοδιοίκηση (δημοτική και περιφερειακή) θα μπορούσε να εξασφαλίσει την παροχή υψηλού επίπεδου διαρκούς αγροτικής επιμόρφωσης (διαθεματικού χαρακτήρα και όχι μόνο στα «στενά» πρακτικά επίπεδα) έτσι ώστε να συμβάλλει στο άμεσο μέλλον και μέσω της Παιδείας στην καινοτομία, την αυτονομία και την συλλογική οργάνωση των αγροτών .
Θεωρούμε ότι ο τύπος αγροτικής παραγωγής που ταιριάζει στα νησιά μας και στις εποχές που ζούμε είναι η υψηλής ποιότητας πολυκαλλιέργεια και όχι η εκτεταμένες μονοκαλλιέργειες:  Κρασί, λάδι, εσπεριδοειδή, αρωματικά φυτά , κηπευτικά,  τοπικές ποικιλίες κάθε είδους, κτηνοτροφία μικρού μεγέθους και αγροτουρισμός πρέπει να γίνουν οι συνδυασμένες δυνατότητες του νέου αγρότη. Κατά την γνώμη μας πρέπει να λειτουργήσει ένα γραφείο προσανατολισμού, συμβουλευτικής και υποστήριξης για την τυποποίηση και την προώθηση των τοπικών προϊόντων, Αυτό, χωρίς επιβάρυνση, θα υποστηρίζει όποιον αγρότη χρειάζεται τις υπηρεσίες του, εφόσον ο τελευταίος συμμορφώνεται σε ένα κοινά συμφωνημένο πρωτόκολλο συνεργασίας.  
Είναι ανάγκη να ενεργοποιηθούν πάλι οι γεωργικοί συνεταιρισμοί παράλληλα με τους οινοποιητικούς με στόχο να δημιουργηθεί μια δεύτερη Γεωργική Ένωση για τις άλλες Καλλιέργειες (αν δεν μπορεί η ΕΟΣΣ ως  αναγκαστικός συνεταιρισμός να καλύψει αυτόν τον κλάδο).
Εργαλείο μιας πραγματικά αριστερής ριζοσπαστικής πολιτικής μπορεί να γίνει η ύπαρξη δυναμικών πρωτοβάθμιων συνεταιριστικών οργανώσεων Εκεί το συλλογικό πνεύμα, η παραγωγική καινοτομία, η στροφή από την καταστροφική μονοκαλλιέργεια σε ολοκληρωμένες μορφές γεωργικής εκμετάλλευσης (από το αμπέλι π.χ. μέχρι την μικρή οικόσιτη κτηνοτροφία και τον αγροτουρισμό) και  η αναζήτηση εναλλακτικών τρόπων διάθεσης των προϊόντων μπορούν να βρουν έμπρακτη  προώθηση. 
Η αριστερή περιφερειακή αυτοδιοίκηση πρέπει να υποστηρίξει και να προωθήσει τέτοιες πρωτοβουλίες χρησιμοποιώντας ότι εργαλείο έχει από την Ελληνική Πολιτεία και την Ε.Ε., αλλά εκεί που βρίσκει δυσκολία να δείχνει  τα αδιέξοδα, να προτείνει τροποποιήσεις σε νόμους και ντιρεκτίβες (κάνοντας  χρήση της «νησιωτικότητας») και να κινητοποιεί τον λαό για την επίτευξη τους.
Παράλληλα να υποστηρίξει την ύπαρξη των υπαρχόντων συνεταιριστικών ενώσεων υπομοχλεύοντας όμως την δυναμική της παραγωγικής ανασυγκρότησης και σε αυτές. Για παράδειγμα η στήριξη της ΕΟΣΣ και η διασφάλιση της «αναγκαστικότητας» είναι αδήριτη ανάγκη, παράλληλα όμως με την εσωτερική ανανέωση με σύμμαχους τους νέους αγρότες.  Δεν μπορεί πλέον να συνεχίσει ως μεταβιβαστής επιλογών άλλων.
Εννοείται ότι ένα τέτοιο εγχείρημα πρέπει να υποστηριχθεί και από παρεμβάσεις σε άλλους τομείς όπως π.χ. την επαρκή λειτουργία των λεγόμενων «αγροτικών» ιατρείων και την ενίσχυση τους με ειδικευμένους γιατρούς και άλλο προσωπικό, επαρκές δίκτυο δημόσιων υπεραστικών και αστικών συγκοινωνιών και βεβαίως σύγχρονων, επαρκών και οικονομικών ακτοπλοϊκών και αεροπορικών, αλλά και οργάνωση μονίμων πολυμορφικών στεκιών πολιτισμού διάσπαρτων σε όλα τα χωριά μας.
Το Νησί μας είναι προικισμένο από την Φύση. Το γεγονός ότι δεν ευνοήθηκε από την γεωγραφική του διαμόρφωση για βιομηχανικού τύπου καλλιέργειες  του δίνει ένα μεγάλο πλεονέκτημα για την σύγχρονη μεταβιομηχανική εποχή μας. Αυτό που οι απαιτείται είναι οι άνθρωποί του να έχουν την Παιδεία, γενική και ειδική και την υποστήριξη από την Πολιτεία έτσι ώστε να «αδράξουν» αυτό το πλεονέκτημα.

Αλέξανδρος Σταθακιός, Υποψήφιος Περιφερειακός Σύμβουλος

Ξεκίνησε τη πορεία της η νέα αυτοδιοικητική παράταξη για τη Σάμο

Με ικανοποιητική συμμετοχή κόσμου πραγματοποιήθηκε στο Καρλόβασι της Σάμου (δημοτική αίθουσα πολλαπλών χρήσεων) η ιδρυτική συνέλευση νέας αυτοδιοικητικής παράταξης για το νησί της Σάμου.

Αφορμή για την συνέλευση ήταν κάλεσμα αρχών Πρωτοβουλίας Πολιτών από τον χώρο της κοινωνικής και κινηματικής αριστεράς- άλλοι με κομματική ένταξη και άλλοι όχι- που θέλησαν να δημιουργηθεί επιτέλους, όπως λέει και το κάλεσμα, "ένας θεσμός της Άμεσης Δημοκρατίας, της Λογοδοσίας, των Αγώνων αλλά και της Ανάπτυξης προς όφελος όλων και όχι για την μακροημέρευση διαπλεκόμενων συμφερόντων".

Τονίστηκε ότι αυτή η κίνηση που στο κάλεσμα αρχών της έχει στίγμα, δεν ψαρεύει στα "θολά νερά" της αποπολιτικοποίησης, χωρά όλους όσους συμφωνούν με το κάλεσμά της, χωρίς κομματικά στεγανά και χωρίς καπελώματα.

Η ομάδα Αυτοδιοίκησης της ΝΕ Σάμου του ΣΥΡΙΖΑ, συμμετέχει σε αυτό το εγχείρημα, με την φυσική παρουσία των μελών της. Επέλεξε μαζί με άλλους να δώσει μια αφετηρία και να καλέσει πολλούς άλλους στον αγώνα.

Το τελικό εγχείρημα θα κριθεί από το πλήθος και το ήθος των συμμετεχόντων τόνισε μιλώντας στο Σάμος FM 97.3 ο κ. Αλέξανδρος Σταθακιός ως μέλος της Ομάδας Αυτοδιοίκησης της Ν.Ε. Σάμου του ΣΥΡΙΖΑ.

Τέλος να σημειώσουμε ότι η προσωρινή συντονιστική επιτροπή που προέκυψε από αυτή τη πρώτη συνάντηση θα οργανώσει τη νέα ανοιχτή συνάντηση στο Βαθύ ή στο Πυθαγόρειο.

ΠΗΓΗ: http://samostimes.gr/portal2/index.php?option=com_content&view=article&id=27390:ksekinise-ti-poreia-tis-i-nea-aftodioikitiki-parataksi-gia-ti-samo&catid=2&Itemid=133#.UoubBXnNuyQ.facebook

Οι Τοπικές Κοινωνίες μπροστά στην αναζήτηση Συλλογικών Οραμάτων και η Αυτοδιοίκηση

Οι Τοπικές Κοινωνίες μπροστά στην αναζήτηση Συλλογικών Οραμάτων και η Αυτοδιοίκηση

Του Αλέξανδρου Σταθακιού*

Τα 3,5 σχεδόν χρόνια των «μνημονίων» με την βαναυσότητα της ραγδαίας, σκληρής, αδυσώπητης λιτότητας που γνώρισε η Χώρα έφεραν το χειρότερο αποτέλεσμα που θα μπορούσαν να φέρουν.

Όχι δεν είναι κάτι που μπορεί να αναζητηθεί στην σφαίρα της οικονομίας της αγοράς. Είναι κάτι που αφορά και την ψυχική οικονομία του ανθρώπου. Οι συμπολίτες καθημερινά χάνουμε όλο και περισσότερο την εμπιστοσύνη μας σε κάθε αξία και διαδικασία συλλογικότητας, βυθιζόμαστε στην αυτοαναφορικότητα.

Είναι φυσικό μετά από αυτήν την «ολική βαράθρωση» προσώπων, οικογενειών, κοινοτήτων που για δεκαετίες είχαν εθιστεί στις ιδέες «της διαρκούς ανάπτυξης», «της σιγουριάς εντός του δυτικοευρωπαϊκού μοντέλου», «της ένταξης στον πολιτισμένο κόσμο». Ακόμα και κάποιος υποθέσει ότι ανιστόρητα υπήρχαν τέτοιες πεποιθήσεις, δεν μπορεί να αμφισβητήσει ότι κατά κανόνα τα παιδιά είχαν πιο αυξημένες οικονομικές, κοινωνικές και πολιτιστικές δυνατότητες από τους γονείς τους, τουλάχιστον για 50 χρόνια στην Ελλάδα. Σχεδόν κάθε οικογένεια έζησε μια ιστορία «κοινωνικής ανόδου» από το τέλος του εμφυλίου, έως και λίγα χρόνια πριν τα «Μνημόνια», αν υποθέσουμε ότι η γενιά των Stage «πήρε μια γεύση» της διάψευσης των αυξημένων προσδοκιών λίγο νωρίτερα από την μεγάλη πτώση.

Γράφει ο καθηγητής Γ. Μαργαρίτης : «Τι θα έχουμε να πούμε στα παιδιά μας αύριο όσοι επιζήσουμε από ετούτη τη δοκιμασία; (....) Ότι δεχτήκαμε τη μοίρα μας σκυφτά όπως θα έκανε ο κάθε ηττημένος; Ότι χωρίς περίσκεψη, χωρίς αιδώ, αποδεχτήκαμε τον ανίδεο καπετάνιο και το βρόμικο καθεστώς που κρυβόταν πίσω από αυτόν;» (Γ. Μαργαρίτη, Οι «διαθέσιμοι» ή οι ναυαγοί της «Μέδουσας», - Εφημερίδα των Συντακτών, 14/10/13).

Σήμερα δεν ξεγυμνώνεται μόνο «το σύστημα» αλλά και ο άνθρωπος μπρος στον εαυτό του και τους άλλους. Είναι λογικό μετά από αυτή την περιπέτεια να μην εμπιστεύεται όχι μόνο τους άλλους, αλλά και τον ίδιο του τον εαυτό. Ανιχνεύει απ' την αρχή το πλαίσιο συμμετοχής του σε κάθε συλλογική προσπάθεια. Χώροι όπως ο συνεταιρισμός, το συνδικάτο, το κόμμα, η τοπική αυτοδιοίκηση (οι πάλαι ποτέ ένδοξες «των Ελλήνων Κοινότητες»), του θυμίζουν «άδεια κουφάρια».. Τους πλησιάζει σαν να μπαίνει σε λαβωμένο από σεισμό κτήριο.

Σε τούτο το σημείο-κλειδί παίζουν κακό ρόλο και «οι καλοθελητές του συστήματος»: Αυτοί που θέλουν να μας πείσουν ότι δεν αξίζει κάθε προσπάθεια ανατροπής, πως «όλοι ίδιοι είναι», «όλα θα αποτύχουν» και συνεπώς δεν αξίζει να έχουμε οράματα. Μετέρχονται κάθε τόπο, συκοφαντώντας καθένα και κάθε τι που μπορεί να δώσει το έναυσμα για νέα κινήματα, καινούργιες μορφές ενότητας των πολιτών.

«Το πιο βαθύ σκοτάδι», όμως «είναι πριν την αυγή». Μέσα από την πίκρα τους μα και τη σοφία της εμπειρίας, αρκετοί συγκλίνουν στο ότι ο ατομισμός δεν είναι η λύση, αλλά απαραίτητος όρος για να βγούμε από το σκοτάδι είναι η συλλογικότητα. Όμως δεν θέλουν να αναπαλαιώσουν σεισμόπληκτα κουφάρια. Αναζητούν την τομή: «Άμεση Δημοκρατία» ζητούσαν οι «αγανακτισμένοι», έστω κι αν τότε δεν μπόρεσαν να ιχνογραφήσουν το αίτημά τους. Πως δηλαδή θα μορφοποιηθεί αυτή η μεγάλη αλλαγή και από ποια «επί μέρους» θα συναπαρτίζεται;

Για το πιο δυναμικό τμήμα της κοινωνίας, η συλλογικότητα, που αναζητείται, εκφράζει κατ αρχήν την πληγωμένη αίσθηση δικαίου. Από το σημείο της κάθαρσης και πέρα όμως οι νέες προτάσεις οφείλουν να πυροδοτήσουν όλο το δυναμικό του ανθρώπινου ψυχισμού. Με τον τρόπο αυτό οι πολίτες θα αναλάβουν το ρίσκο της «πλήρους αναχώρησης» από το παλιό, σαθρό, ετοιμόρροπο, επιβλαβές, αλλά γνώριμο. Θα ξεκινήσουν να χτίζουν το νέο, το αναγκαίο όσο και οραματικό. Γι' αυτό λοιπόν οι εκλογές για την Αυτοδιοίκηση αποτελούν ορόσημο.

Σημασία δεν έχει μόνο ποιος συνδυασμός θα κερδίσει. Θα είναι ήττα για την Κοινωνία αν νικήσει λέγοντας μεγάλα λόγια, ή κάνοντας τα κατάλληλα «ταξίματα», ή προσεγγίζοντας τις κατάλληλες ομάδες σε κοινωνικό ή τοπικό επίπεδο, η ακόμα βρίσκοντας τους κατάλληλους διαπλεκόμενους «χορηγούς»...

Είναι ορόσημο, γιατί είναι ευκαιρία να βρεθούν άνθρωποι από διαφορετικούς χώρους και τόπους να ψηλαφίσουν τις δυσκολίες, ακόμα και το τέλμα, να το καταδείξουν με γόνιμο τρόπο.

Να βασανιστούν πολύ με μελέτη, διάλογο, ανάληψη δράσης και αξιολόγησης της δράσης να καταλήξουν σε χειροπιαστό μοντέλα, ολοκληρωμένου αποχωρισμού από καθετί που πέθανε και σε τοπικό επίπεδο. Για ό,τι διασώζεται να προτείνουν την γιατρειά.

Να δείξουν τους στόχους, να δεσμευτούν για άμεσες προτεραιότητες.

Γνωρίζοντας εκ των προτέρων ότι θα χρειαστεί πολύς κόπος και χρόνος και καρτερία για να φτάσουν μέχρι την μέση των στόχων.

Γνωρίζοντας επίσης ότι θα συγκρουστούν με πολλά συμφέροντα, θα γίνουν δυσάρεστοι σε δυνατούς και ίσως λαβωθούν προσωρινά, αλλά θα έχουν την ομάδα τους για να προστρέξουν.

Σε τοπικό επίπεδο το χτίσιμο του νέου μπορεί να είναι λιγότερο αγωνιώδες και περισσότερο απτό.

Η συλλογικότητα μπορεί και πρέπει να βρει έναν βηματισμό για να βουλεύεται και να δρα σε ένα δύσκολο τοπίο.

* Ο Αλέξανδρος Σταθακιός είναι εκπαιδευτικός, Στέλεχος Πρόληψης Εξαρτήσεων, Συνδικαλιστής, Μέλος ΝΕ ΣΥΡΙΖΑ ΣΑΜΟΥ

ΠΗΓΗ: Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Σαμιακόν Βήμα» της 21-10-2013.

http://icthis.net/modules/smartsection/item.php?itemid=4043

Red NoteBook - Δείτε το πρόγραμμα της ΕΡΤ στο Red Notebook

Red NoteBook - Δείτε το πρόγραμμα της ΕΡΤ στο Red Notebook

Ενθουσιασμός και μαχητικός παλμός με το Άξιον Εστί στην ΕΡΤ

Monitor ERT online

Monitor ERT online

Red NoteBook - «Salut à toi...», σύντροφε Κλεμάν

Red NoteBook - «Salut à toi...», σύντροφε Κλεμάν

«Salut à toi...», σύντροφε Κλεμάν

Της Έλσας Παπαγεωργίου

Η Γαλλία είναι μια από τις χώρες όπου η «θεωρία των δύο άκρων», δηλαδή η εξομοίωση της άκρας δεξιάς με την άκρα αριστερά δεν είναι μια καινούργια καραμέλα. Είναι μια παλιά καραμέλα. Ο μακρύς κατάλογος των θυμάτων, κυρίως μεταναστευτικής καταγωγής, που έπεσαν κάτω από τα φονικά χτυπήματα σκίνχεντ που φώλιαζαν για πολλά χρόνια στη ζεστή αγκαλιά του Εθνικού Μετώπου, δεν φάνηκε να συγκινεί το γαλλικό πολιτικό κατεστημένο, που προωθούσε συστηματικά την εν λόγω θεωρία παράλληλα με την εξελισσόμενη απο-μαρξικοποίηση της διανοητικής και πολιτικής ζωής της χώρας. Η ιδεολογική ηγεμονία των «νέων φιλοσόφων» της ευθείας γραμμής που πήγαινε από τον Χέγγελ κατευθείαν στα γκούλαγκ, όπως εύστοχα καυτηριάζει ο Φρέντρικ Τζέιμσον, οδήγησε στην εμφάνιση της ευθείας γραμμής στο εγκεφαλογράφημα της  πολιτικής και της διανόησης, σε συνδυασμό με το «χτύπημα» της εναλλαγής στην εξουσία μιας νεοφιλελεύθερης «σοσιαλδημοκρατίας» με μια νεοφιλελεύθερη δεξιά και τούμπαλιν. Ο Κλεμάν Μερίκ ήταν ένας πολιτικοποιημένος νέος με έντονο αντιφασιστικό φρόνημα και ιδέες. Στη συνέχεια της τεθλασμένης γραμμής των αντιστάσεων, πήγε στο Παρίσι να σπουδάσει στο Ινστιτούτο Πολιτικών Επιστημών, ένα από τα πιο εκλεκτά ιδρύματα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Συνδικαλίστηκε με το αριστερό φοιτητικό συνδικάτο Sud Etudiant της Ομοσπονδίας Solidaires. Συμμετείχε ενεργά στην Αντιφασιστική Δράση σε Παρίσι και Προάστια (αντιφά). Ο Κλεμάν  μοίραζε αντιφασιστικές προκηρύξεις, πάλευε ενάντια στο πανεπιστήμιο-επιχείρηση, για συνολική και κριτική γνώση, πήγαινε σε αντιδιαδηλώσεις ενάντια στις φασιστοσυνάξεις, πάλευε ενάντια στο ρατσισμό, το σεξισμό και την ομοφοβία. Ήταν αντικαπιταλιστής κι ελευθεριακός. Στο μπαρ που σύχναζε μαζεύτηκαν οι σύντροφοι και φίλοι του το μεσημέρι της Πέμπτης 6 Ιούνη πριν του πουν το τελευταίο αντίο στον πεζόδρομο της οδού Κομαρτάν όπου δολοφονήθηκε από τους ακροδεξιούς σχίνχεντ. Την Τετάρτη 5 Ιούνη, το απόγευμα, ο Κλεμάν έβγαινε με τους φίλους και συντρόφους του από ένα παζάρι ρούχων. Είχαν ήδη διασταυρωθεί με τους φασίστες. Τατουάζ με αγκυλωτούς σταυρούς και μπλούζες μάρκας «Λευκή δύναμη» και «Αίμα, τιμή» δεν κρύβονται. Ενημέρωσαν τον ιδιωτικό φύλακα του καταστήματος για την παρουσία των φασιστών ο οποίος τους είπε να μην κάνουν φασαρία στο μαγαζί και τους παρέπεμψε σε δύο αστυνομικούς οι οποίοι για κάποιο λόγο έφυγαν. Οι φασίστες περίμεναν τους αντιφασίστες έξω από το χώρο πώλησης έχοντας καλέσει κι άλλους για ενισχύσεις. Τους κύκλωσαν και τους επιτέθηκαν. Ο Κλεμάν, δεν πρόλαβε να αντιδράσει. Χτυπώντας τον με σιδερογροθιά στο πρόσωπο, τον έριξαν σε ένα μεταλλικό στύλο, χτύπησε το κεφάλι του και δεν ξύπνησε ποτέ ξανά. Η αστυνομία έχει προβεί ήδη σε συλλήψεις [1]. Υπήρχαν πολλοί αυτόπτες μάρτυρες και κάμερες που κατέγραψαν την επίθεση [2]. Κι αφού υπήρχαν τόσοι μάρτυρες, πως τόλμησαν τέτοια επίθεση, θα αναρωτηθεί κάποιος που δεν έχει ακόμα αντιληφθεί ότι το να υπάρχουν μάρτυρες είναι μέρος του σεναρίου των φασιστικών επιθέσεων. Στην Ελλάδα το σενάριο έχει πια εμπεδωθεί. Στη Γαλλία φασιστικές ομάδες (Jeunesses Nationalistes, Troisième Voie, Bloc Identitaire, GUD, Vox Populi και άλλες) που είχαν εξαφανιστεί από τον πολιτικό χάρτη και κρυφτεί για χρόνια στις τρύπες τους, πολλαπλασιάζουν και οξύνουν τις επιθέσεις τους ενάντια σε ομοφυλόφιλους-ες, «αριστεριστές», μετανάστες ή Γάλλους που προέρχονται από τη μετανάστευση. Η λίστα των επιθέσεων είναι μεγάλη και διαρκώς μεγαλώνει: Τούρ, Λυών, Ζιβόρ, Λίλ, Παρίσι, Τουλούζ [3]...  Οι διαδηλώσεις, αυτο-αποκαλούμενες «για όλους», ενάντια στο νόμο για το «γάμο για όλους» αποτέλεσε πρόσφορο έδαφος για την επανεμφάνιση, την ενδυνάμωση, και την νομιμοποίησή τους απέναντι σε ένα κόσμο που, αν και συντηρητικός, είχε δυσκολία να συνευρεθεί και να οσμωθεί με φασιστικές και νεοναζιστικές ομάδες. Είδαμε τις τελευταίες, στο περιθώριο των διαδηλώσεων ενάντια στο γάμο των ομοφυλόφιλων ζευγαριών να επιχειρούν να προκαλέσουν συγκρούσεις με την αστυνομία. Να διαπράττουν δεκάδες ξυλοδαρμούς, να επιτίθενται σε πορείες ακόμα και συνδικαλιστικές. Η συσπείρωση και η μαζικοποίηση του συντηρητικού χώρου ενάντια στο γάμο για όλους αναμόχλευσε τα πιο ακραία συντηρητικά αντανακλαστικά και έφερε στην επιφάνεια το πιο αποκρουστικό πρόσωπο τους. Όμως δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η κρίση είναι παρούσα στη Γαλλία. Όχι με τον τρόπο που συμβαίνει τα τελευταία χρόνια στον ευρωπαϊκό νότο. ‘Έχουμε όμως μια διαρκή και συστηματική συρρίκνωση του κοινωνικού κράτους που στηρίχτηκε για χρόνια στο δόγμα των «παράσιτων» που ζουν χάρη στη δουλειά των άλλων. Έχουμε μορφές βίαιου αποκλεισμού τεράστιων κομματιών της γαλλικής κοινωνίας που οξύνει την ταυτοτική αναδίπλωση ένθεν κακείθεν. Χωρίς να ξεχνάμε τη δυναμική που φαίνεται να αναπτύσσει ο φασισμός και ο νέο- ναζισμός στην Ευρώπη με ζοφερή πρωταγωνίστρια την Ελλάδα. Η δολοφονία του Κλεμάν εντάσσεται σε αυτό το πλαίσιο όξυνσης της φασιστικής και ρατσιστικής βίας που σε κάθε χώρα αποκτά πια χαρακτηριστικά μιας εμφύλιας διαμάχης. Σήμερα σύσσωμος ο πολιτικός κόσμος σπεύδει να καταδικάσει τη στυγνή και αποτρόπαια πράξη. Ακόμα και η Μαρίν Λεπέν, που κάθε φορά προσθέτει και νέα επίθετα στους χαρακτηρισμούς της, ακόμα και η νεαρή ανιψιά της που εκφράζει τη φασιστική φωνή του Εθνικού Μετώπου στο γαλλικό κοινοβούλιο. Όμως ο δρόμος είναι ακόμα μακρύς και η πορεία του θα εξαρτηθεί από τη στάση του γαλλικού πολιτικού φάσματος απέναντι στη «θεωρία των δύο άκρων». Ήδη ο ηγέτης του κόμματος της δεξιάς Ζαν Φρανσουά Κοπέ απαιτεί τη διάλυση όλων των ακροδεξιών και ακροαριστερών ομάδων που “αποτελούν κίνδυνο”, εξομοιώνοντας το θύμα της δολοφονίας με τους θύτες του. Από την άλλη, ο Εμμανουέλ Βάλς, του Σοσιαλιστικού Κόμματος, συνιστά προσοχή απέναντι στα αμαλγάματα, τονίζοντας ότι είναι οι ακροδεξιές ομάδες που εδώ και μήνες προπαγανδίζουν το μίσος [4]. Όσο για την ακροδεξιά της Λεπέν και για το πόσο έχει συντελεστεί η η εκκαθάριση στο εσωτερικό του Εθνικού Μετώπου από αυτούς που πριν από κάποια χρόνια σκότωναν στο όνομά τους, θυμίζει έντονα Βορίδη ή και Κρανιδιώτη, ή ακόμα και τους χρυσαυγίτες όταν προσπαθούν να πείσουν ότι ο ναζισμός τους ανήκει στο παρελθόν. Σύντροφε Κλεμάν, ό,τι κι αν πούμε τίποτα δεν θα μπορέσει να ξαναδώσει το χαμόγελο στους γονείς σου και τους αγαπημένους σου ανθρώπους. Σου λέω μόνο Salut à toi, δεν θα ξεχάσουμε, θα παλέψουμε για να μην πάνε χαμένοι οι αγώνες σου και τα όμορφα δεκαεννιά σου χρόνια. Νο pasaràn